Dev yıldız (piramit) kumullarının sırrı çözüldü

Bilim-Teknoloji (Web Sitesi) - Web Sitesi | 04.03.2024 - 11:57, Güncelleme: 04.03.2024 - 11:57 812+ kez okundu.
 

Dev yıldız (piramit) kumullarının sırrı çözüldü

Dev yıldız (piramit) kumullarının sırrı çözüldü
Dünyanın en büyük ve en karmaşık kumullarından birinin yaşı ilk kez hesaplandı. Yıldız ya da piramit kumullar, isimlerini farklı şekillerinden alıyor ve yükseklikleri yüzlerce metreye ulaşabiliyor. Afrika'da, Asya'da ve Kuzey Amerika'da bulunuyorlar ve Mars'ta da görülebiliyorlar. Ancak uzmanlar şimdiye dek ne zaman oluştuklarını bulamamıştı. Bilim insanları, Fas'taki Lala Lallia adlı bir kumulun13 bin yıl önce oluştuğunu tespit etti. Araştırmalar sonunda kumulların yaşlarını tespit etmenin, bilim insanlarının bu rüzgarları ve dönemin iklimini anlamasına yardımcı olacağı söylendi. Berberi dilinde "en yüksek kutsal nokta" anlamına gelen Lala Lallia, Fas'ın güneydoğusundaki Erg Çebbi kum denizinde yer alıyor. Yüksekliği 100, dönen kollarının genişliği ise 700 metreyi buluyor. İlk oluşumundan sonra 8 bin yıl boyunca büyümesi durdu ve son birkaç bin yılda ise hızla genişledi. Normalde çöller, Dünya'nın jeolojik tarihi olarak tanımlanabiliyor, ancak yıldız kumullar şimdiye dek bu tarihteki yerlerini almamıştı. Uzmanlar, yıldız kumulun yaşını tespit edebilmek için ışınma tarihlemesi adlı bir teknik kullandılar. Yöntem, kumulların en son ne zaman gün ışığına maruz kaldığını hesaplıyor. Fas'ta karanlıkta toplanan kum taneleri, eskiden fotoğraf tabı ve basımında kullanılan kırmızı odalara benzer bir laboratuarda inceleniyor. Uzmanlar mineral tanelerini "yeniden doldurulabilen küçük pillere" benzetiyor. Kristallerinde doğal ortamdaki radyoaktiviteden gelen enerjiyi depoluyorlar. Kum yerin altında gömülü kaldıkta, maruz kaldığı radyoaktivite ve depoladıkları enerji artıyor. Kum taneleri laboratuar ortamına maruz kalınca, ışık formundaki enerjiyi serbest bırakıyorlar ve bilim insanları yaşlarını hesaplayabiliyor. Bu dev kumullardan biri de, ABD'nin Colorado eyaletinde bulunuyor. Yerden yüksekliği 225 metre.  
Dev yıldız (piramit) kumullarının sırrı çözüldü

Dünyanın en büyük ve en karmaşık kumullarından birinin yaşı ilk kez hesaplandı.

Yıldız ya da piramit kumullar, isimlerini farklı şekillerinden alıyor ve yükseklikleri yüzlerce metreye ulaşabiliyor.

Afrika'da, Asya'da ve Kuzey Amerika'da bulunuyorlar ve Mars'ta da görülebiliyorlar. Ancak uzmanlar şimdiye dek ne zaman oluştuklarını bulamamıştı.

Bilim insanları, Fas'taki Lala Lallia adlı bir kumulun13 bin yıl önce oluştuğunu tespit etti.

Araştırmalar sonunda kumulların yaşlarını tespit etmenin, bilim insanlarının bu rüzgarları ve dönemin iklimini anlamasına yardımcı olacağı söylendi.

Berberi dilinde "en yüksek kutsal nokta" anlamına gelen Lala Lallia, Fas'ın güneydoğusundaki Erg Çebbi kum denizinde yer alıyor. Yüksekliği 100, dönen kollarının genişliği ise 700 metreyi buluyor.

İlk oluşumundan sonra 8 bin yıl boyunca büyümesi durdu ve son birkaç bin yılda ise hızla genişledi.

Normalde çöller, Dünya'nın jeolojik tarihi olarak tanımlanabiliyor, ancak yıldız kumullar şimdiye dek bu tarihteki yerlerini almamıştı.

Uzmanlar, yıldız kumulun yaşını tespit edebilmek için ışınma tarihlemesi adlı bir teknik kullandılar.

Yöntem, kumulların en son ne zaman gün ışığına maruz kaldığını hesaplıyor.

Fas'ta karanlıkta toplanan kum taneleri, eskiden fotoğraf tabı ve basımında kullanılan kırmızı odalara benzer bir laboratuarda inceleniyor.

Uzmanlar mineral tanelerini "yeniden doldurulabilen küçük pillere" benzetiyor. Kristallerinde doğal ortamdaki radyoaktiviteden gelen enerjiyi depoluyorlar.

Kum yerin altında gömülü kaldıkta, maruz kaldığı radyoaktivite ve depoladıkları enerji artıyor.

Kum taneleri laboratuar ortamına maruz kalınca, ışık formundaki enerjiyi serbest bırakıyorlar ve bilim insanları yaşlarını hesaplayabiliyor.

Bu dev kumullardan biri de, ABD'nin Colorado eyaletinde bulunuyor. Yerden yüksekliği 225 metre.

 

Habere ifade bırak !
Habere ait etiket tanımlanmamış.
Okuyucu Yorumları (0)

Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.

Yorum yazarak Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve ulusgazetesi.com sitesine yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır, sitemizi kullanarak çerezleri kabul etmiş saylırsınız.